پاشيدن آب دريا به داخل ابرها:

محققان جديدا بر روي روش جديدي براي توليد باران كار مي‌كنند. در اين روش، با كمك يك باد قوي، مقادير فراواني از آب دريا،‌ به سطح پاييني ابر،‌ اسپري مي‌شود. به اين ترتيب هم رطوبت ابر بيشتر مي‌شود و هم ذرات نمك،‌به عنوان هسته در جمع‌آوري رطوبت، به تشكيل قطرات باران كمك مي‌كنند.

عمل اسپري شدن نه با پمپ بلكه با كمك سانتريفوژ انجام مي‌شود و پاشندگي در ناحيه‌اي وسيع، به ارتفاع 10 متر انجام مي‌شود. به عنوان مثال ماشين باران ساز، در 10 تا 20 كيلومتري نواحي ساحلي  كوهستاني، نظير درياي سرخ يا خليج فارس كارگذاشته مي‌شود.

سپس نياز به يك باد ساحلي است تا هواي پر از رطوبت را به سمت خشكي براند و به كوه‌ها اجازه دهد تا اين رطوبت را جمع كند و ابر را تشكيل بدهد. در همين زمينه روس‌ها بر روي دستگاهي كار مي‌كنند كه بتواند باد شديد را ايجاد كند،‌ البته اختلاف نظراتي در اين مورد وجود دارد.

استفاده از فشار اسمزي معكوس:

پديده فشار اسمزي،‌ باعث نفوذ آب از غشا نيمه تراوا و از قسمت رقيق (آب شيرين) به قسمت غليظ (آب شور) مي‌شود، اما در صورت اعمال فشار خارجي، فرآيند اسمزي معكوس مي‌شود و آب از قسمت غليظ به رقيق منتقل مي‌شود. ‌در حال حاضر در برخي از كشور‌ها نظير عربستان سعودي از اين روش به ميزان قابل ملاحظه‌اي براي تامين آب شيرين استفاده مي‌شود.

نمك‌زدايي از آب دريا:

اين فرآيند كه با تقطير آب دريا امكان‌پذير است، ‌به دليل نياز به انرژي زياد، ‌مقرون به صرفه نيست. به علاوه، نمك باقيمانده حجم بسيار زيادي دارد كه امكان استفاده از آن (‌در اين حجم زياد) وجود ندارد. اگر بتوان از انرژي خورشيد در فرآيند تقطير استفاده كرد، ممكن است در آينده بتوان از اين روش در مقياس اقتصادي بهره‌مند شد.

جهان در محاصره كمبود آب‌

انتظار مي‌رود تا سال 2025 بيش از دو سوم جمعيت جهان در شرايط كمبود جدي آب قرار بگيرند و يك سوم بقيه در شرايط كميابي آب زندگي كنند. 50 سال ديگر عربستان كاملاً از آب تهي خواهد شد.

طليعه بحران هم اينك در چين، آفريقا، هند، تايلند، مكزيك، مصر و ايران نمايان شده است. رودخانه‌هاي اصلي دنيا شامل نيل در مصر، گنگ در جنوب آسيا، رود خانه زرد چين و كلرادوي امريكا به شدت تهديد مي‌شوند. حتي 33 رودخانه اصلي انگليس اكنون كمتر از يك سوم آب دارند. كاهش آب رود دانوب نيز به صنعت گردشگري و ماهيگيري صدمه زده است.

در ايران منبع اصلي آب بارش است كه به طور طبيعي سالانه 252 ميلي‌متر يا 413 ميليارد متر مكعب است. اين ميزان يك سوم متوسط جهان (831 ميلي‌متر) و يك سوم آسيا (732 ميلي‌متر) است. حدود 30 درصد بارش به شكل برف و بقيه به شكل باران است.

به اين ترتيب در حالي كه يك درصد جمعيت جهان در ايران زندگي مي‌كنند، سهم ايران از منابع آب تجديدپذير فقط 36 صدم درصد است. از 413 متر مكعب بارش سالانه 269 متر مكعب به اشكال مختلف از دست مي‌رود. 93/2 درصد از آب باقي‌مانده صرف مصارف كشاورزي البته به شكلي غير اصولي مي‌شود. 1/7 درصد به صنعت و معدن اختصاص مي‌يابد و بقيه به مصارف ديگر مي‌رسد.

ذكر اين درصد‌ها براي اين اهميت دارد كه بروز بحران آب آنها را دستخوش تغيير مي‌كند و سازمان‌هاي بين‌المللي هشدار مي‌دهند كه با افزايش جمعيت در ايران اين كشور در سال 2025 درگير بحران جدي آب خواهد بود.

 

مقاله ۲ - آب گنجينه مشترك جهانيان‌

در دسترس بودن آب سالم و پاك يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي امروز بشر است؛ چراكه وقتي مقدار مصرف آب از موجودي آن بيشتر مي‌شود، مواد آلاينده به آلوده كردن رودخانه‌ها، درياچه‌ها و جريانات آب ادامه مي‌دهند، به طوري كه كارشناسان معتقدند، اين مساله در آينده بحراني‌تر خواهد شد.

اين در حالي است كه طبق آمارهاي بين‌المللي حدود 70 درصد آب شيرين جهان براي كشاورزان استفاده مي‌شود و آب مصرفي سالانه كشاورزان جهان 160 ميليارد مترمكعب از ميزان جايگزين شدن طبيعي آن بيشتر است.

در اسناد سازمان ملل آمده است كه رهبران جهان در مورد هدف‌هاي اصلي براي برطرف كردن مسائل مربوط به آب و فاضلاب براي 2/1 ميليارد نفر انساني كه به آب آشاميدني سالم و 4/2 ميليارد نفري كه با امكان دفع بهداشتي فاضلاب دسترسي ندارند، به توافق رسيدند. هم اكنون برآورد مي‌شود كه هر سال حدود 30 ميليارد دلار براي ذخاير آب آشاميدني و نيازهاي بهداشتي در سراسر جهان هزينه مي‌شود.

در ضمن تحقيقات نشان مي‌دهد، طبق برآوردهاي انجام شده هر سال حدود 14 الي 30 ميليارد دلار ديگر براي رسيدن به هدف‌هاي مربوط به آب و فاضلاب لازم است.

اين در حالي است كه كارشناسان مي‌گويند، كمبود آب موضوعي بحراني براي توسعه و عمران آينده است، مصرف آب به نسبت دو برابر جمعيت در طول قرن بيستم افزايش يافته و در نتيجه برداشت بيش از حد آب‌هاي زيرزميني، سفره‌هاي آب رو به خشكي نهاده‌اند و چنين احتمال مي‌رود كه تا سال 2025 تا دو سوم جمعيت جهان، حدود 5/5 ميليارد نفر ساكن كشورهايي باشند كه با كمبود جدي آب مواجه‌اند.

بر اساس آمارهاي جهاني، مردم جهان صنعتي هر روز به‌طور متوسط 400 تا 500 ليتر آب مصرف مي‌كنند. در كشورهاي در حال توسعه چنانچه افرادي بتوانند هر روز با يك كيلومتر پياده‌روي از خانه خود براي هر نفر 20 ليتر آب به دست آورند، جزو افرادي به حساب مي‌آيند كه به آب شيرين دسترسي دارند و در مناطق بسياري مردم ناچارند با آب كمتر از اين زندگي كنند.

اين در حالي است كه اين وضعيت يعني بحراني بودن منابع آب در كشور ايران نيز وجود دارد و امسال به دليل كاهش ميزان بارش اين وضعيت در شرايط بحراني‌تري قرار دارد.

صرفه‌جويي در مصرف آب امري است كه بايد در ميان خانواده‌ها نهادينه شود و فرهنگ‌ها و عادت غلط استفاده از منابع آب شرب بايد تغيير كند. آمارها نشان مي‌دهد، يكصد ميليون نفر جمعيت كشور در 15 سال آينده سرانه آب تجديد‌پذير حدود 1000 تا 1300 مترمكعب براي هر نفر خواهد بود كه از نظر معيارهاي جهاني مرز بحران شناخته‌شده‌ است.