کار و فناوری

کار با چوب

چوب يکي از قديمي ترين و پرمصرف ترين موادي است که انسان براي رفع نيازهاي خود از آن استفاده کرده است. انسان ابتدا از چوب درخت با همان شکل طبيعي براي پوشش سقف خانه استفاده مي کرد؛ اما با توجه به اهميت چوب و مصرف روز افزون آن در زندگي، کم کم روشها و ابزارهايي براي استفاده بهتر از آن کشف و اختراع شد و آدمي توانست با بکارگيري از آنها، از تمام اجزاي درخت استفاده کند. نتيجه اين کار، کمتر قطع شدن چوب درختان و صرفه جويي در مصرف چوب است.

  منابع تهيه چوب

جنگلها عمده ترين منابع توليد چوب هستند. در جنگل انواع درختان مي رويد. چوب را در کارخانه هاي صنايع چوب به فرآورده هاي مختلف تبديل مي کنند.  

  فرآورده هاي مختلف چوب

نئوپان

چوب را براي استفاده در امور مختلف به انواع شکلها آماده مي کنند:
1 – الوار: به چوبهاي بريده شده از تنه درختان گفته مي شود.
2 – تخته سه لايي يا چندلايي: از روي هم چسباندن چند لايه ي روکش نازک چوبي ساخته مي شود.
3 – تخته خرده چوب (نئوپان): از خرده چوب و چسب ساخته مي شود. روي نئوپان يا تخته را اغلب با روکشهاي نازک طبيعي نازک چوبي يا مصنوعي مي پوشانند تا زيبا جلوه کند.
4 – فيبر: اين نوع تخته از جنس ذرات فشرده شده ي چوب مخلوط با آب (خمير چوب) ساخته مي شود و به صورت صفحات بزرگ با ضخامت کم، عرضه مي شود.
5 – روکش چوبي: چوبهاي ورقه شده نازکي هستند که به رنگ و نقشهاي طبيعي مختلفي بوده و براي کارهاي صنعتي و هنري چوبي به کار مي برند.

گردو

  ابزار شناسي

1 – ميز کار: ميزي محکم است، رويه آن چوبي است و پايه هاي آن از فنر است و داراي کوشر است.
2 – دريل و مته: براي سوراخ کردن چوب به کار مي رود.
3 – ارّه: براي بريدن مواد چوبي، مورد استفاده قرار مي گيرد.
4 – چوب سايي و سوهان چوب: براي ساييدن و فرم دادن، به کار مي رود.
5 – گونيا: از گونياي مدرّج براي خط کشي و اندازه گيري استفاده مي شود.
6 – رنده: براي صاف کردن و مسطح کردن سطوح چوبي از رنده استفاده مي شود. رنده ممکن است چوبي يا فلزي باشد.
7 – گيره: وسيله اي است که به ميز کار نصب مي شود و براي نگه داشتن قطعه ي کار، به کار مي رود.

  پيشگيري از حوادث و رعايت نکات ايمني و حفاظتي

1 – در يک کارگاه، قسمتهاي الکتريکي مانند کابلها، فيوزها، کليدها، پريزها و غيره بايد داراي محافظ مخصوص به خود باشند.
2 – قبل از عمل چوب سايي و برش کاري بايد از محکم بودن قطعه در گيره اطمينان کامل حاصل کرد.
3 – کف کارگاه بايد عاري از هر نوع مواد لغزنده از قبيل روغن، گريس و غيره باشد.
4 – سيمهاي برقي که در داخل لوله نيستند مانند دريل برقي، هويه، اره برقي و غيره بايد کاملاً سالم بوده و زدگي نداشته باشد.
5 – پوشيدن لباس کار مناسب در کارگاه علاوه بر جنبه ي نظافت و کثيف نشدن لباس، بيشتر جنبه حفاظتي دارد. ضمن کار بايستي از يک لباس کار مناسب استفاده نمود.

  پرسش واحد 3 – چوب
1 – چند مورد از کاربردهاي چوب را در زندگي بيان کنيد؟

ساخت کاغذ – تهيه ي الکل – تهيه ي فيلم – تهيه ي الياف مصنوعي – ساخت انواع مبلمان – درب – ميز و صندلي  

  2 – ويژگيهاي چوب و فلزات را در ساخت ابزارهاي ساده با يکديگر مقايسه کنيد.

در فلزات بر اثر جذب حرارت، تغييراتي حاصل مي شود ولي چوب اين گونه نيست. چوب سبک است و خاصيت ضربه گيري دارد، عايق صوتي الکتريکي است و طنين صوتي خوبي دارد ولي فلز اين گونه نيست. از چوب به تنهايي مي توان در ساختن وسايل استفاده کرد ولي از فلزات بايد به صورت آلياژ استفاده نمود.  

  3 – عمده ترين منابع توليد چوب چيست؟

جنگلها  

  4 – چرا جنگل را طلاي سبز مي گويند؟

به دليل اهميتي که در کار چوب دارد. جنبه ديگر آن صادراتي بودن آن است و براي کشور، ارز و پول خارجي وارد مي کند و به آن طلاي سبز مي گويند.  

  5 – چند نمونه از فرآورده هاي مختلف چوب را نام ببريد؟

الوار – روکش چوبي – تخته سه لايي يا چند لايي – تخته خرده چوب (نئوپان) – فيبر  

  6 – تخته لايي و چند لايي چگونه ساخته مي شود؟

از روي هم چسباندن چند لايه نازک روکش چوبي ساخته مي شود.  

  7 – هريک از ابزارهاي زير چه کاري انجام مي دهند؟

گيره: به ميز کار نصب مي شود و براي نگه داشتن قطعه به کار مي رود.
اره: براي بريدن مواد چوبي مورد استفاده قرار مي گيرد و اندازه ها و شکلهاي متفاوتي دارد.
رنده: براي صاف کردن و مسطح کردن سطوح چوبي به کار مي رود و ممکن است فلزي يا چوبي باشد.