کار و فناوری

  پرورش كرم ابريشم:

كرم ابريشم به منظور توليد پيله جهت استفاده در صنعت ابريشم كشي پرورش داده مي شود. علاوه بر آن از روغن شفيره در تهيه كرم هاي بهداشتي و مصارف طبي،‌از شفيره در تهيه غذاي طيور و ماهي ها و از فضولات آن براي كوددهي مزارع ، استفاده مي شود. كرم ابريشم حشره كاملي است كه دوره زندگيش شامل چهار مرحله : تخم ، لارو، شفيره و پروانه مي باشد.
پرورش كرم هاي بالغ در محل هاي مخصوص به نام تلمبار صورت مي گيرد. در اين دوره بايد برگ توت را به مقدار زياد و به صورت شاخه در اختيار كرم گذاشت. برگ هاي توت، بايد تميز و عاري از گرد و خاك باشد پس از مدتي از اشتها افتاده و رنگ بدن آنها به تدريج تغيير يافته و به رنگ زرد شيري در مي آيند و از طول بدن كم مي شود، اين حالت را مرحله تنيدن پيله مي نامند. در اين حالت كرم ها را به قالب هاي مخصوص تنيدن پيله هدايت مي كنند.  

  پرورش آبزيان :

آبزيان به موجوداتي گفته مي شود كه در آب هاي شيرين، نيمه شيرين و شور زندگي مي كنند و به دو دسته گياهان و جانوران آبزي تقسيم مي شوند.آبزيان جانوري را به دو گروه تك سلولي و پرسلولي تقسيم مي كنند.ماهي و ميگو از مهم ترين آبزيان پرسلولي هستند.  

  نقش آبزيان در زندگي انسان :

آبزيان يكي از عمده ترين منابع تأمين پروتئين مورد نياز بدن انسان هستند . هضم گوشت ماهي از ساير گوشت ها ساده تر و ميزان جذب پروتئين آن بيشتر از 90 درصد است. گوشت آبزيان از نظر موادي مانند كلسيم،‌فسفر، يد و ويتامين هاي محلول در چربي (A-D-E-K) غني است. از آبزيان در تغذيه دام ، طيور و صنايع ديگر مانند صابون سازي و داروسازي استفاده مي شود. امروزه بسياري از آبريان مانند ماهي ، صدف و مرجان در آكواريوم ها به عنوان آبزيان زينتي نگه داري مي شوند.
ماهيان پرورشي:
يكي از عوامل مهم براي ادامه زندگي و رشد ماهي ها، دماي محيط زندگي (آب) آن هاست. ماهيان پرورشي از نظر دماي آب بر دو دسته ماهي هاي گرم آبي و ماهي هاي سردابي تقسيم مي شوند.
ماهيان گرم آبي دسته اي از ماهي ها هستند كه در آب هاي گرم به سر مي برند و در حرارت بالاي 20 درجه سانتي گراد توليد مثل و رشد مي كنند. بهترين دما براي رشد و نمو اين گونه ماهي ها 25 درجه سانتي گراد است. از معروف ترين ماهيان گرم آبي كپور را مي توان نام برد. ماهيان سردابي در حرارت 10-8 درجه سانتي گراد زندگي مي كنند. ماهي قزل آلا از اين نوع ماهيان است.
ماهيان گرم آبي در استخرهاي خاكي كه شيب مناسبي دارند، پرورش داده مي شوند. اين استخرها داراي دريچه ورود و خروج آب هستند.
براي آماده كردن استخر پرورش ماهي كارهاي زير را بايد انجام داد:
1 – خشك كردن استخر پس از تخليه/ 2 – سوزاندن گياهان/ 3 – ضدعفوني كردن استخر 4- تعمير ديوارهاي استخر شخم زدن و كود دادن /5- براي بالابردن رشد گياهان استخر  

  غذاي ماهي ها چگونه تأمين مي شود؟

غذاي ماهي به دو صورت طبيعي (زنده) و تركيبي تأمين مي شود. به همه موجوات گياهي و جانوري كه ماهي از آن ها تغذيه مي كند، غذاي طبيعي (زنده) مي گويند. در پرورش ماهيان گرم آبي با آماده سازي استخر (شخم زدن و كوددهي) توليد غذاي زنده را افزايش مي دهند.

  بهداشت و درمان ماهي :

از آن جايي كه ماهيان در آب زندگي مي كنند، درمان بيماري آن ها بسيار دشوار است. جا به جا كردن ماهي براي درمان ، موجب ناراحتي آن ها مي شود. ماهي در اثر بيماري اشتهاي خود را از دست مي دهد و دادن دارو به آن مشكل است. از اين رو رعايت موارد بهداشتي و پرورش ماهي اهميت خاصي دارد.  

  تكثير ماهي :

نحوه تكثير در ماهيان متفاوت است و به دو صورت طبيعي و مصنوعي انجام مي گيرد. تكثير طبيعي در آب هاي طبيعي (درياها،‌رودخانه و ...) و تكثير مصنوعي در كارگاه هاي تكثير و تحت شرايط خاص انجام مي گيرد.  

  صنايع غذايي:

هدف از نگه داري مواد غذايي جلوگيري از فساد ميكروبي يا تغييرات شيميايي و به طور كلي ، افزايش مدت زماني است كه مي توان يك ماده غذايي را در شريط انبار محافظت و نگه داري كرد. در واقع، هر عملي كه زمان نگه داري غذا را طولاني تر كند، يك روش نگه داري ناميده مي شود.  

  نگه داري مواد غذايي به وسيله گرما:

1 – كمپوت 2
– تهيه مارمالاد ميوه
3 – كنسرو
4 – مربا
نگه داري مواد غذايي به وسيله سرما:
نگه داري از مواد غذايي به روش انجماد از متداول ترين روش هاي حفظ غذا و از روش هاي بسيار قديمي است. انسان هاي ما قبل تاريخ نيز از اين روش براي نگه داري غذا استفاده مي كرده اند. از مزاياي اين روش مي توان به چند نكته زير اشاره كرد:
1- در اين روش مواد غذايي به حالت اوليه و طبيعي خود باقي مي مانند.
2- كيفيت غذاهاي نگه داري شده با اين روش بهتر از روش هاي ديگر است.
3 – بسته بندي غذاهاي يخ زده اغلب ساده است. به همين جهت ، تأثير چنداني بر قسمت غذاها ندارد.  

  روش هاي انجماد و مواد غذايي:

1 – انجماد با هواي سرد (مانند فريزرهاي خانگي)
2 – انجماد به وسيله تماس غيرمستقيم با ماده سرمازا (مواد غذايي با صفحات سرد كننده از بالا و پايين در تماس هستند)
3 – روش مستقيم بافروبردن در محيط سرما زا (استفاده از آب نمك، ازت مايع و گاز كربنيك مايع)  

  انجماد ماهي

براي جلوگيري از فساد، لازم است به محض صيد ماهي آن را سريع منجمد كرد. براي اين منظور ابتدا سر و دم و فلس هاي ماهي را جدا كرده و محتويات درون بدن آن را خارج مي كنند. آن گاه آن را به خوبي با آب شست و شو داده و با يكي از روش هاي گفته شده منجمد مي كنند. بعد از انجماد، مي توان آن را با پوشش ضدتبخير مانند: كيسه هاي پلاستيكي، سلوفان و ورقه ي چند لايه قندي نرم پوشاند و مدت ها آن ها را در فريزر نگه داري نمود .
خشك كردن : حذف تمام يا قسمتي از آب موجود در يك محلول را خشك كردن يا آب گيري مي نامند.
اساس كار خشك كردن ميوه و سبزي اين است كه رطوبت محصول كاهش يابد و از فساد آن جلوگيري شود.