X
تبلیغات
حرفه و فن - جوجه کشی در مرغ بومی
حرفه و فن
آموزش حرفه و فن دوره راهنمایی تحصیلی
با سلام وبلاگ آموزش حرفه و فن دارای مطالبی با عناوین : حرفه و فن،کتاب حرفه و فن،دنیای حرفه وفن،حرفه و فن دوم راهنمایی،حرفه و فن اول راهنمایی،حرفه و فن سوم راهنمایی، آموزش حرفه و فن مقطع راهنمايی ، روشهای تدریس در آموزش حرفه و فن ، حرفه و فن دوره راهنمایی ، سایت حرفه وفن ، نمونه سوال درس حرفه و فن ،حرفه و فن سال اول،حرفه و فن سال دوم،حرفه و فن سال سوم،وبلاگ حرفه و فن می باشد،لطفا در نظر سنجی شرکت کنید و نظر یادت نره
نگارش در تاريخ پنجشنبه دهم دی 1388 توسط mehrjoo "دبیر حرفه و فن تنکابن"

مقدمه

پرورش طیور به خصوص مرغ از گذشته دور در ایران رایج بوده است . خانواده های روستایی وعشایری با نگهداری تعدادی مرغ و خروس ، آنها را پرورش می دادند. با استفاده از گوشت ، تخم و پر این طیور، بخشی از نیازهای افراد خانواده را بر طرف می کردند. مقدار اضافی آن را نیز به فروش می رساندند . امروزه  نیز در بیشتر روستاهای کشور با کمترین هزینه و امکانات ، این کار را انجام می دهند.

گوشت مرغ به آسانی هضم می شود . به علاوه ، بیماری های کمتری از راه آن به انسان منتقل می شود. امروزه با رشد جمعیت نیاز به فراورده های مرغ هم زیادتر شده است. بنابراین باید با استفاده از روش های جدید برای تولید بهتر و بیشتر تلاش کنیم.

امیدوارم با استفاده از این روشها ، پرورش طیور بومی در منطقه های روستایی و عشایری شهرستان بیله سوار رونق پیدا کند و به این طریق نیاز خانواده خود وحتی شهرستان را تا حدودی به گوشت سفید برطرف شود .

اولین دستگاه جوجه کشی مصنوعی ، قبل از میلاد مسیح ساخته شده است. از روش های جدید جوجه کشی ، اولین بار حدود ۲۴۰ سال قبل استفاده شده است. اولین ماشین جوجه کشی برقی ،حدود ۸۱ سال پیش در آمریکا ساخته شد.

 

عوامل مهم در جوجه کشی ( در مرغ ):

سن:

در مرغ های خیلی پیر و خیلی جوان، تعداد کمتری از تخم مرغ ها ، نطفه دار هستند. تولید تخم مرغ نطفه دار در مرغ های جوان بهتر است. برای مرغوب ماندن تخم مرغ تولید شده باید مرغ ها را مجبور کرد برای مدتی ، تخمگذاری نکنند. به این حالت ، " تولک " رفتن مرغ می گویند. تولک رفتن ، باعث میشود که مرغها استراحت کنند . وقتی دوباره شروع به تخمگذاری کنند، تخم آنها مرغوب تر می شود.

سن شروع تخمگذاری در مرغ ها به طور معمول ، بین پنج تا شش ماهگی است.

تولید :

میزان نطفه دار بودن تخم مرغ ها در یک مرغ به اندازه تخم مرغ و تعداد تخم مرغ های تولید شده بستگی دارد. یعنی اگر تخم مرغ های تولید شده کوچک باشند ، درصد نطفه داری پایین می آید. و اگر بزرگ، یعنی استاندارد باشند، نطفه داری در آنها بیشتر است.

انتخاب تخم مرغ مناسب:  

برای تولید بیشتر و به دست آوردن جوجهء مرغوب تر باید تخم مرغ های جوجه کشی ، ویژگیهای مناسبی داشته باشد.

  • نطفه دار باشند.
  • ویژگی و شکل ظاهری مناسب داشته باشند.
  • دارای خاصیت جوجه در آوردن باشند.

                          

                                                    نطفه

       پرده زیر پوست                                                                              سفیده تخم مرغ

           پوستهء آهکی     زرده تخم مرغ

 

    

-          اجزای اصلی تخم مرغ

      

ویژگیهای ظاهری تخم مرغ جوجه کشی

  • وزن تخم مرغ

 در انتخاب تخم مرغ جوجه کشی باید خیلی دقت کنیم زیرا ممکن است تعداد زیادی از تخم مرغ ها ، جوجه تولید نکنند . یکسان بودن اندازه تخم مرغها خیلی مهم است. هنگام انتخاب باید ابتدا تمام تخم مرغ ها را وزن کنیم ، سپس انتخاب کنیم . مناسب ترین وزن تخم مرغ جوجه کشی ، ۵۱ تا ۶۱ گرم است.

تخم مرغ های ریز ، جوجه های ریز و تخم مرغ های درشت ، جوجه های درشت به وجود می آورد.

 

  • پوسته تخم مرغ

در انتخاب تخم مرغ جوجه کشی به پوسته تخم مرغ نیز باید دقت کنیم . تخم مرغ هایی که پوستهء نازک دارند ، زود می شکنند. همچنین عامل های بیماریزا به راحتی وارد آنها می شوند. به همین دلیل ، این تخم مرغ ها باید کنار گذاشته شوند.

به طور کلی این تخم مرغ ها از نظر جوجه کشی ، مناسب نیستند:

تخم مرغ های کثیف ، شکسته ، پوسته نازک ، پوسته زبر ، لکه دار ، دراز(کشیده) ، سورخ شده ، چروکیده ، تراکم کلسیم ، گرد( کروی) ، بزرگتر از اندازه ،  بدشکل و تخم مرغ های خیلی درشت و خیلی ریز .

در پوستهء تخم مرغ ، بین ۶۰۰۰ تا ۱۸۰۰۰سوراخ ریز وجود دارد. بیشتر این سوراخ ها با لایه ای که به طور طبیعی روی پوسته وجود دارد ، پوشیده شده اند. این لایه ها ، در اثر شستشو از بین می روند و سوراخ های پوسته باز می شوند. در این حالت ، میکروب ها به راحتی وارد تخم مرغ می شوند.

قسمت پهن تخم مرغ که اتاقک هوایی در آن قرار دارد باید پاکیزه باشد. زیرا محل ورود اکسیژن و هوا به داخل تخم مرغ است . اگر این قسمت ، کثیف و پوشیده از آلودگی باشد سوراخ های آن بسته شده باشند جوجه دهی چنین تخم مرغ هایی کم می شود. تعداد زیادی از جنین ها در این تخم مرغ ها از بین می روند.

 

نگهداری تخم مرغ جوجه کشی

برای نگهداری تخم مرغ های نطفه دار نباید از یخچال استفاده کرد. تخم مرغ ، دارای مادهء غذایی و رطوبت لازم است. اگر در وضع نا مناسب نگهداری شود، مادهء غذایی آن فاسد می شود و جنین از بین می رود. بهترین دما برای نگهداری تخم مرغ های جوجه کشی هم نباید از ۳ تا ۷ روز ، بیشتر شود.

 

جوجه کشی طبیعی در مرغ

می دانید که جوجه کشی طبیعی ، با استفاده از مرغ کُرچ انجام می شود . یعنی مرغ در زمان های به خصوصی مایل است روی تخم  ها بخوابد . از این حالت برای جوجه کشی طبیعی استفاده می کنند. مرغ کُرچ ، حرارت ، رطوبت ، تهویه و چرخش لازم را برای رشد جنین ، فراهم می آورد.

 

برای جوجه کشی طبیعی باید به نکات زیر توجه کنیم:

۱-     انتخاب تخم مرغ مناسب

       چگونگی انتخاب تخم مرغ مناسب  برای جوجه کشی را پیش از این توضیح دادیم.                                                                                     

۲-     تشخیص مرغ کُرچ

مرغ کُرچ ، مایل نیست از لانه بیرون برود و خواهان خوابیدن بر روی تخم ها است. این حالت را با

باد کردن و پوش دادن پرهای خود نشان می دهد. حرارت بدن مرغ کُرچ بالا می رود یعنی حدود ۴۱ درجۀ سانتی گراد می شود . صدایش تغییر می کند و خوراکش نیز کم می شود . برای اینکه مرغ کُرچ  روی تخم ها بخوابد نباید از مرغ های ترسو و عصبانی استفاده کرد.

مرغ کُرچی که دارای پرهای زیاد ، ظریف و پاهای کوتاه باشد برای جوجه کشی مناسب است.

۳-     لانۀ مناسب برای خوابیدن مرغ کُرچ

محل خوابیدن مرغ کُرچ باید دمای مناسب داشته باشد. حرارت لازم ، ۲۵درجۀ سانتی گراد است. هوای کافی ، رطوبت مناسب حدود ۶۰%  و دور بودن از سروصدا ، بسیار مهم است.

برای خوابیدن مرغ می توان از یک جعبۀ چوبی استفاده کرد . لبۀ جلویی آن باید ۷ تا ۸ سانتی متر بلندتر باشد تا کاه و کلش از آن بیرون نریزد . تخم مرغ ها نیز باید به صورت منظّم و مناسب ، زیر مرغ چیده شود . به این ترتیب ، بالهای مرغ به طور کامل روی آنها را می پوشاند . محل خوابیدن مرغ ها باید دور از آفتاب ، باد و باران باشد.

۴-     بهداشت لانه

در دوران جوجه کشی باید وضع بهداشت برای مرغ کُرچ ، مناسب باشد . محل خوابیدن مرغ کُرچ باید ضدعفونی شود. همچنین اطمینان پیدا کنیم که انگل یا میکروبی در آنجا وجود ندارد به علاوه ، خود مرغ را نیز باید معاینه کنیم . مرغ باید از نظر وجود انگل های خارجی بررسی شود.

 

۵-     تهیّۀ غذای مناسب

در مدت جوجه کشی طبیعی باید آب و غذای مرغ کُرچ تهیّه شود. مرغ کُرچ باید روزانه ۳ تا ۴ بار برای خوردن غذا و دفع فضولات از روی تخم مرغ ها بلند شود . یعنی در حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه تخم مرغ ها را ترک می کند.

غذای مرغ کُرچ باید کم حجم ، ولی مقوّی باشد مخلوطی از دانه ها مانند جو ، گندم و ذرّت مناسب مناسب است. اگر مرغ کُرچ ، دچار یبوست شد می توان از سبزی ها استفاده کرد. اگر هم دچار اسهال بود دانه ها مفید هستند. برای تحریک مرغ ، بهتر است جیرۀ غذایی را به طور مرتّب تغییر بدهیم.

 

جوجه کشی مصنوعی

 

انسان با بررسی حالت ها و رفتار مرغ کُرچ ، توانست ماشین جوجه کشی بسازد.

با هر دستگاهی که حرارت ، رطوبت ، تهویه و چرخش لازم را برای تخم مرغ ها فراهم سازد می توان جوجه کشی مصنوعی انجام داد.

 

مزایای جوجه کشی مصنوعی

-          در هر فصلی می توان جوجه کشی مصنوعی انجام داد، در حالی که در روش طبیعی مرغ در آخر بهار و تابستان کُرچ می شود.

-          در این روش می توان از تعداد زیادی تخم مرغ استفاده کرد. در روش طبیعی تعداد تخم مرغ ها کم است .

-          در این روش کنترل بیماری ها و عامل های محیطی مانند گرما ، رطوبت ، تهویه ،.... به راحتی انجام می شود.

-          ماشین جوجه کشی به فضلۀ مرغ آلوده نیست.

-          در این روش تعداد از بین رفتن تخم مرغ ها در اثر شکستگی و آلوده شدن کمتر است.

-          سالها می توان از دستگاه جوجه کشی استفاده کرد.

 

ساختمان ماشین جوجه کشی و چگونگی کار با آن

در ساختمان تمام ماشین های جوجه کشی ، نکته های زیر باید رعایت شده باشند:

۱-     دما و تنظیم حرارت ماشین جوجه کشی

۲-     میزان رطوبت

۳-     تهویۀ حرارت

۴-     چرخاندن تخم مرغ در ماشین ها

برای ساخت ماشین های جوجه کشی از حالت ها و رفتار مرغ کُرچ ، هنگامیکه روی تخم خوابیده استغاده شده است.

 

 انواع ماشین های جوجه کشی

ماشین های جوجه کشی از نظر تهویه به دو دسته تقسیم می شوند:

الف – ماشین های کوچک با تهویۀ طبیعی

ب- ماشین های بزرگ با تهویۀ مصنوعی

ماشین های جوجه کشی از نظر نوع سوخت و حرارت به سه دستۀ : برقی ، گازی و نفتی تقسیم می شوند

حرارت ماشین های جوجه کشی را در هیجده روز اوّل ، ۳۸ درجه و سه روز آخر ۳۷ درجه تنظیم میکنند.

ظرفیت ماشین های جوجه کشی ، بین ۳۵ تا ۲۰۰ عدد تخم مرغ در ماشین های کوچک ، متوسط و دستگاههای تمام اتوماتیک  قرار دارد.

محل قرار دادن دستگاه باید قابل شستشو و ضدعفونی باشد. همچنین تهویه باید در آن به سادگی انجام شود. این محل باید نور گیر باشد ولی نور نباید به طور مستقیم ، روی ماشین جوجه کشی بتابد.

محل قرار گرفتن ماشین جوجه کشی باید طراز باشد از دیوار هم یک متر فاصله داشته باشد. برای رفت و آمد به اتاق و محل جوجه کشی باید نکته ها و دستورهای بهداشتی به طور کامل رعایت شوند. همچنین از ورود افراد گوناگون به آنجا جلو گیری شود.

برای ضدعفونی کردن سالن و ماشین های جوجه کشی باید از مادۀ ضدعفونی کنندۀ مناسب استفاده کنیم.

همچنین بر اساس دستور کارخانۀ سازندۀ محلول ، آن را تهیۀ و استفاده کنیم.

حرارت و رطوبت مناسب در ماشین جوجه کشی ، محیط مناسبی برای رشد میکروب ها است . اگر  دستورهای بهداشتی به طور کامل رعایت نشود، عامل های بیماریزا به آسانی رشد می کنند و باعث آلودگی می شوند. در نتیجه، خسارت زیادی به بار می آورند.

قسمت های جداشدنی دستگاه جوجه کشی و صفحات آلوده باید ابتدا خیس شوند سپس با آب گرم ، برس و مادۀ ضدعفونی کننده به طور کامل، شسته شوند.

برای ضدعفونی محیط ماشین جوجه کشی و تخم مرغ ها در ماشین های برقی ، ابتدا سینی مخصوص کف ماشین را پر از آب می کنند سپس مقداری محلول پرمنگنات و فرمالین در آن می ریزند.

پس از نصب دستگاه و انجام کارهای بالا ، دوشاخه را در پریز برق قرار می دهیم و کلید دستگاه را روشن می کنیم . برای کنترلِ ، نبود اتصال در دستگاه و جلوگیری از برق گرفتگی ، می توان از یک فازمتر استفاده کرد. ماشین جوجه کشی را تا ۲۴ساعت بدون تخم مرغ روشن نگه می داریم تا دمای ماشین ، روی ۳۷درجه ثابت بماند.

 

تمیز و چیدن تخم مرغ های جوجه کشی

تخم مرغ هایی که در ماشین جوجه کشی قرار می دهیم باید تمیز و بدون آلودگی باشند. تخم مرغ های آلوده ، ابتدا باید تمیز شوند زیرا این تخم مرغ ها باعث آلودگی ماشین جوجه کشی می شوند در نتیجه بقیۀ تخم مرغ ها را نیز آلوده می کنند و تلفات زیادی به دنبال دارد.

برای تمیر کردن پوستۀ تخم مرغ های کثیف از برس ، کاغذ سمباده و گلوله های سیم ظرف شویی استفاده می شود. این کار را بدون آب انجام می دهند.

پس از ضدعفونی و تنظیم دستگاه در ماشین های جوجه کشی کوچک، ابتذا تخم مرغ ها را علامت گذاری می کنند. زیرا در این ماشین ها، کار چرخاندن تخم مرغ ها با دست انجام می شود. سپس تخم مرغ ها را نوک به نوک یا ته به ته روی میله های چرخان قرار می دهند و درِ دستگاه را می بندند. درجۀ حرارت دستگاه به دلیل سرد بودن تخم مرغ ها کمی پایین می آید.ولی بعد از مدتی به اندازۀ طبیعی خود می رسد.

در ماشین های جوجه کشی ، تخم مرغ ها را داخل شانه های مخصوص یا قاب های راک می چینند بطوریکه قسمت پهن تخم مرغ به سمت بالا باشد.